Polônia Trade

	Ambasada RP


	Podstawowe informacje o Kraju

	Informacje Rynkowe

	Targi i wystawy

	Adresy, telefony, linki

	Opracowania Sektorowe

	Zapytania Ofertowe

São Paulo

Biuletyn Informacji Publicznej

DANE MAKROEKONOMICZNE

	2006
Wzrost PKB (%ªª)	3,5%
Przemysl przetwórczy – dynamika	2,7%
Nadwyzka pierwotna budzetu/PKB	4,25%
Deficyt sektora publicznego	3,3 %
Skonsolidowany dlug publiczny/PKB	50%
Inwestycje publiczne /PKB	20,8%
Inflacja IPCA (%ªª)	3,6%
Podstawowa stopa procentowa SELIC	13,25%
Stopa bezrobocia (%) srednia	9,8%
Rezerwy zagraniczne BC (mld USD)	83,1 mld USD
Zadluzenie zagraniczne ogólem (mld USD)	74 mld USD
Kurs reala sredni w roku R$/USD	2,16

Zródla: Banco do Brasil

W wyscigu o tytul najbardziej dynamicznej gospodarki wsród krajów rozwijajacych sie Brazylia pozostaje wyraznie w tyle za Rosja, Indiami i Chinami. Dynamika PKB w tych krajach jest ponad dwukrotnie wyzsza od wzrostu odnotowanego w Brazylii – 2,74% w 2006 roku. Brazylijskie wladze stoja nadal przed koniecznoscia rozwiazania wielu problemów strukturalnych i usuniecia barier rozwojowych. Wskazuja na to dane Banku Swiatowego dotyczace wskaznika mierzacego zdolnosc rzadu do formulowania i wdrazania skutecznych regulacji wspierajacych rozwój sektora prywatnego. Na przestrzeni ostatnich 10 lat wskaznik ten wzrósl w Rosji z poziomu 23,5 do 43,6, a w Chinach z 40,7 do 44,6. W przypadku Brazylii wzrost byl nieznaczny – z 53,4 do 55,0.
Analiza poziomu zrealizowanych inwestycji, mierzonych wskaznikiem przyrostu brutto kapitalu trwalego w stosunku do PKB równiez plasuje Brazylie za trzema konkurentami. W latach 1999-2006 inwestycje w Brazylii wahaly sie od 17.7% do 20,8% PKB, podczas gdy w Indiach 22,7%-25,8% , a w Chinach 35,6%-42,1%.
Wsród przyczyn takiej sytuacji wskazuje sie, m.in. na wyjatkowo silna pozycje w Brazylii róznych grup interesów, których dzialania w istotny sposób wplywaja na dynamike PKB. Ich silnie zakorzeniona pozycja w systemie politycznym Brazylii pozwala na przeprowadzenie skutecznej akcji lobbingowej w obronie swoich interesów.
Ulokowanie stolicy poza najwiekszymi centrami gospodarczymi i spolecznymi kraju spowodowalo odizolowanie rzadu od bezposrednich nacisków spolecznych. Srodowisko funkcjonariuszy publicznych stalo sie glównym zródlem opinii i baza dla róznych dzialan lobbingowych.

Produkt Krajowy Brutto

Na dynamike gospodarki Brazylii w 2006 roku znaczny wplyw mialy mistrzostwa swiata w pilce noznej i nastepnie kampania wyborcza. Oszacowany na koniec roku wskaznik wzrostu PKB 2,74% - byl o ponad 1 punkt procentowy nizszy od przewidywan prezentowanych oficjalnie przez wladze tego kraju.
Na koniec III kwartalu 2006 roku stopa oszczednosci wzrosla do 25,2% PKB, co wynikalo z szybszego wzrostu dochodów niz konsumpcji.
Glównym czynnikiem wzrostu byla zwiekszona o 4% konsumpcja prywatna (korzystniejszy dostep do kredytów z racji zmniejszajacego sie oprocentowania i rosnaca atrakcyjnosc towarów importowanych z powodu nadwartosciowego kursu reala) oraz, nieoczekiwanie inwestycje prywatne (+6%). Mimo wysokiej nadwyzki handlowej, wymiana z zagranica nie wplynela pozytywnie na wzrost PKB z powodu znacznie wyzszej dynamiki importu (+24%) niz eksportu (+16%).
Znaczny wzrostu wynagrodzen powyzej inflacji w 2006 roku (+6,5% do poziomu 40 mld reali) nie przelozyl sie w sposób istotny na wielkosc produkcji poniewaz popyt skierowal sie w kierunku dóbr importowanych.

Inflacja

Inflacja w 2006 roku osiagnela najnizszy poziom od 1998 roku. Wskaznik Cen Konsumpcyjnych za 12 miesiecy wyniósl w listopadzie 3,02% (5,31% w listopadzie 2005 roku). Z kolei Ogólny Wskaznik Wzrostu Cen ksztaltowal sie na poziomie 3,6%. Znaczny wplyw na stabilizacje cen miala utrzymujaca sie przez caly 2006 rok silna pozycja reala w stosunku do dolara amerykanskiego, która zapobiegla wzrostowi cen towarów importowanych, jednczesnie wywierajac presje konkurencyjna na ceny produktów krajowych.

Polityka pieniezna i podatkowa.

Opanowanie inflacji umozliwilo Bankowi Centralnemu Brazylii kilkukrotna redukcje podstawowej stopy procentowej (SELIC) z poziomu 18% w styczniu 2006 roku do 13,25% w listopadzie.
Wszystko wskazuje na to, ze nadwyzka pierwotna budzetu panstwa przekroczyla w 2006 roku planowany poziom 4,25% PKB. Potwierdza to prostabilizacyjny charakter polityki finansowej rzadu w minionym roku, chcociaz jest ona silniej oparta na szybkorosnacych wplywach podatkowych, niz na dyscyplinie wydatków publicznych. Niepokojaca tendencja jest utrzymujacy sie od 2003 roku wzrost tych wydatków w tempie 10% rocznie, czyli znacznie szybszym niz wzrost PKB. Wstepne szacunki wskazuja, ze podatki pobrane w ub.r. na poziomie federalnym, stanowym i municypalnym osiagnely 38% PKB. Wedlug danych Ministerstwa Finansów Brazylii, w 2005 roku podatki osiagnely wartosc 724,11 mld reali (ponad 329 mld USD) czyli 37,37% PKB tego kraju, z czego 26,18% to podatki na poziomie Unii (federalne 17,96%, naleznosci z tytulu ubezpieczen spolecznych stanowily zas 5,6% PKB), podatki stanowe wyniosly 9,62%, natomiast podatki municypialne 1,57% PKB. Wskaznik ten systematycznie wzrastal z poziomu 35,61% w 2002 roku do 35,88% w 2004 roku.
Nominalny deficyt sektora publicznego w ub.r. zostal oszacowany na poziomie 3,3%, zblizonym do rezultatu z roku 2005. Skonsolidowany dlug publiczny w listopadzie 2006 roku stanowil ok. 50% PKB (51,5% w styczniu ub.r)

Bilans platniczy i rezerwy walutowe.

Nadwyzka na rachunku obrotów biezacych w 2006 roku utrzymala sie na zblizonym poziomie do roku poprzedniego – 14,2 mld USD. Znacznie wzrosly rezerwy miedzynarodowe, które wyniosly w listopadzie ub.r 83,1 mld USD (53,8 mld na koniec 2005). Dalszemu zmniejszeniu uleglo publiczne zadluzenie zewnetrzne, które osiagnelo wartosc ponizej rezerw miedzynarodowych ( 74 mld USD).
Np. w kwietniu 2006 roku nastapila likwidacja naleznosci o wartosci 6,64 mld USD. Papiery dluzne tzw. „Bradies” byly wyemitowane na poczatku lat 90-tych w ramach procesu restrukturyzacji zadluzenia zagranicznego Brazylii. Operacja ta pozwolila zaoszczedzic kwote okolo 345 mln USD z tytulu naleznych odsetek i zakonczyla splate wszystkich tytulów dluznych, zwiazanych z renegocjacja zaciagnietych pozyczek, na których splate moratorium oglosil rzad Prezydenta Sarneya.Natychmiastowym efektem tej operacji byla poprawa szacunków ryzyka Brazylii o 3,45% do poziomu 224 punktów, najlepszego wyniku w historii tego kraju.

Bezrobocie

Poziom bezrobocia mierzony jest jedynie w 6 wielkich osrodkach miejskich wskaznikiem IBGE i utrzymuje sie na poziomie nieco ponad 9,8%. ( w São Paulo 10,5%) . Podniesiono place minimalna o 16,6% do poziomu 350 reali miesiecznie ( ok 167 USD). Rzad przeznacza znaczne sumy na programy pomocowe i socjalne m.in. Bolsa Familia, które w niektórych regionach, zwlaszcza na pólnocnym wschodzie kraju, wyrównuja brak srodków pochodzacych z pracy i podtrzymuja konsumpcje stanowiac nawet wiecej jak 5% jej calosci dochodów ludnosci.
Wedlug dostepnych danych na koniec pazdziernika 2006 roku, najwiekszy wzrost zatrudnienia odnotowano w produkcji zywnosci i napojów (+6,8%), przetwórstwo ropy naftowej i produkcja alkoholu (+16,7%) oraz produkcja srodków transportu (+2,3%). Najwieksze spadki zatrudnienia mialy miejsce w przemysle skórzanym i obuwniczym (-14,1%), odziezowym (-6,1%) oraz w sektorze maszyn i urzadzen (-3,7%).

Gielda BOVESPA

Rok 2006 gielda w Sao Paulo zamknela wzrostem wszystkich najwazniejszych wskazników. Na liscie notowan przybylo w ciagu roku 26 nowych spólek.
Wartosc transakcji gieldowych wzrosla o 49,3% i osiagnela 598,9 mld reali. Liczba transakcji wzrosla o 38,9%.
Wartosc 350 przedsiebiorstw notowanych na parkiecie w Sao Paulo przekroczyla 1,54 biliona reali tj. ponad 700 mld USD (+36,9% w stosunku do 2005 roku).
Najwieksza wartosc notowan osiagnely w ub.r instytucje finansowe 334,2 mld reali (21,6% calosci), sektor ropy, gazu i biopaliw 236,2 mld reali (15,3%), telekomunikacja 153,8 mld reali (10%), górnictwo 151 mld reali (9,8%), i sektor energii elektrycznej 146,2 mld reali (9,5%).
Dodatnie saldo inwestycji zagranicznych wynioslo na koniec grudnia 1,75 mld reali.

Struktura podmiotów realizujacych obroty na gieldzie BOVESPA w 2006.

KATEGORIA	2006	2005
Inwestorzy zagraniczni	35,5%	32,8%
Inwestorzy instytucjonalni	27,2%	27,5%
Osoby prywatne	24,6%	25,4%
Instytucje finansowe	10,4%	11,7%
Przedsiebiorstwa	2,2%	2,3%
Pozostali	0,1%	0,3%

Zródlo: BOVESPA

Indeks gieldowy na poczatku 2006 roku wynosil 34.540 punktów i 29-krotnie osiagal rekordowa wartosc – maksymalnie 44.526 punktów.

Nalezy odnotowac sukces wprowadzonego elektronicznego systemu notowan Home Broker. W ciagu 2006 roku sredni miesieczny wolumen transakcji wzrósl o 82,08% i osiagnal 6 mld reali. Srednia miesieczna liczba inwestorów korzystajacych z tego systemu wzrosla o 78,7% do 62.266 operacji srednio kazdego miesiaca.

Polityka gospodarcza rzadu

Mimo dokonania istotnych postepów w kierunku wzrostu zrównowazonego, rzad Brazylii ma przed soba jeszcze dosc obszerna liste niezbednych reform. Osiagnieto zadowalajacy poziom kontroli finansowej i opanowania inflacji, pozostaje nadal do rozwiazania kwestia nadmiernie rosnacych wydatków publicznych. Istnieje koniecznosc wiekszego skupienia sie na programach socjalnych i na rozwoju infrastruktury oraz przyspieszenia prac nad regulacjami partnerstwa publiczno-prywatnego.
Istnieje mozliwosc dalszej redukcji podstawowej stopy procentowej (SELIC), co powinno sie bezposrednio przelozyc na ozywienie inwestycji i zmniejszenie inflacji. Powszechnie krytykowanym elementem polityki gospodarczej jest wysoki spread w systemie bankowym. Nadal pilnym zadaniem pozostaje konsolidacja reform systemu kredytowego oraz ustawy o upadlosci finansowej.
Podstawy aktualnej polityki gospodarczej Brazylii zostaly zawarte w dokumencie „Wytyczne polityki przemyslowej, technologicznej i handlu zagranicznego PITCE” z 2004 roku. Zakladaja one wzrost wydajnosci i rozwój przemyslu poprzez powiazanie go z procesami innowacyjnymi i technologicznymi oraz przeksztalceniami strukturalnymi w celu poprawy pozycji konkurencyjnej gospodarki brazylijskiej na rynkach swiatowych.
Schemat tej polityki opiera sie na dzialaniach horyzontalnych:
- innowacyjnosc i rozwój technologiczny,
- umiedzynarodowienie procesów gospodarczych,
- modernizacja przemyslu,
- poprawa srodowiska instytucjonalnego.
Strategiczne opcje PITCE to:
- pólprzewodniki (aplikacje Asics, Socs),
- oprogramowanie,
- dobra inwestycyjne,
- farmaceutyki i lekarstwa.
PITCE definiuje tez tzw. przyszlosciowe obszary dzialan: biotechnologia, nanotechnologia, biomasa i energia odnawialna.

Polityka przemyslowa

Programy realizowane w ramach PITCE sa w wiekszosci finansowane na preferencyjnych warunkach ze srodków publicznych, pochodzacych z Krajowego Banku Rozwoju Gospodarczego i Spolecznego (BNDES). Przykladowo, w ramach programu Modermaq (modernizacja parku maszynowego malych i srednich przedsiebiorstw) wydatkowano do czerwca 2006 roku 2,54 mld reali (1,15 mld USD), z czego 60% w sektorze przemyslu przetwórczego. W sierpniu ub.r. rozpoczeto realizacje Programu Konkurencyjnosci Przedsiebiorstw Sektora Przemyslowego – Procom, który zaklada wydatkowanie do konca 2007 roku kwoty 1 mld reali (454 mln USD).
Program Progeren finansuje kapital obrotowy przedsiebiorstw dzialajacych w ramach clusterów produkcyjnych. Do tych samych odbiorców skierowany jest równiez Peiex – Program Wsparcia dla Eksporterów Przemyslowych. Na koniec 2006 roku objal on ponad 5900 firm skupionych w 31 clusterach wytwórczych.
Osobnym instrumentem polityki przemyslowej Brazylii sa plany rozwoju sektorowego, które lacza dzialania partnerów publicznych i prywatnych i sa skierowane na podniesienie konkurencyjnosci i innowacyjnosci w poszczególnych branzach. Plany te sa skorelowane z dzialaniami agencji APEX (Agencji Promocji Eksportu i Inwestycji w ramach Ministerstwa Rozwoju, Przemyslu i Handlu Zagranicznego).
Brazylia staje sie ponownie liczacym sie dostawca sprzetu zbrojeniowego na rynkach miedzynarodowych. Dynamicznie rosna dostawy szczególnie na rynki pozostalych krajów Ameryki Lacinskiej oraz do Azji. Dysponujac nowoczesna technologia i oferujac konkurencyjne ceny, brazylijscy producenci staraja sie zajac pozycje alternatywnego dostawcy w stosunku do potentatów z USA i Europy. Obecnie wartosc brazylijskiego eksportu zbrojeniowego ksztaltuje sie na poziomie 300 mln USD, co stanowi zaledwie 20% sprzedazy przez Brazylie sprzetu militarnego w latach 80-tych.
Wzrostowi brazylijskiego eksportu sprzyja proces modernizacji i rozszerzania potencjalu militarnego krajów Ameryki Lacinskiej.
Do glównych pozycji w brazylijskim eksporcie zbrojeniowym naleza karabiny, pociski rakietowe, amunicja artyleryjska, amunicja do dzial okretowych oraz zaawansowane systemy informacyjne i komputerowe.
Najwazniejszymi rynkami docelowymi sprzetu pochodzacego z Brazylii sa Urugwaj, Kolumbia, Chile, Wenezuela, Peru oraz Indonezja, Pakistan, Bangladesz, Malezja oraz Bliski Wschód.

Polityka energetyczna

Zgodnie z Konstytucja Republiki Federacyjnej i Ustawa nr. 9.478 z 1997 roku, wladze federalne zastrzegaja sobie wlasnosc wszelkich zasobów ropy naftowej i gazu ziemnego oraz pochodnych na terytorium panstwa, platformie kontynentalnej oraz w wylacznej strefie ekonomicznej. Monopolem panstwa objete sa poszukiwania zlóz ropy i gazu, rafinacja ropy krajowej i importowanej, eksport i import ropy i gazu oraz produktów pochodnych, transport morski krajowej ropy naftowej i pochodnych oraz transport gazu rurociagami. Dzialalnosc gospodarcza zwiazana z w/w czynnosciami moze byc prowadzona w oparciu o koncesje lub zezwolenia przez spólki prawa brazylijskiego z siedziba i zarzadem na terenie Brazylii. Cele i zasady polityki energetycznej: - ochrona interesu narodowego, - wspieranie rozwoju gospodarczego, rozszerzenie rynku pracy i waloryzacja zasobów energetycznych, - ochrona interesów konsumentów w zakresie ceny, jakosci i podazy produktów, - ochrona srodowiska naturalnego i ochrona zródel energii, - wzrost zuzycia gazu ziemnego, - uzycie alternatywnych zródel energii, - wspieranie wolnej konkurencji, - pozyskiwanie inwestycji zagranicznych do produkcji energii, wzrost konkurencyjnosci Brazylii na miedzynarodowym rynku energii, - zwiekszenie udzialu biopaliw w strukturze energetycznej kraju. W sierpniu 2005 roku rozpoczeto prace nad Narodowym Planem Energii do 2030 roku.
Mimo, ze Brazylia hucznie oglosila w kwietniu 2006r. samowystarczalnosc w zakresie ropy naftowej dane na koniec ub.r. wskazuja na poglebienie sie deficytu w handlu tym surowcem. Bylo to wynikiem braku wystarczajacych krajowych mocy przetwórczych dla tzw. ropy ciezkiej wydobywanej ze zlóz wlasnych i koniecznosci importowania zwiekszonych ilosci tzw. ropy lekkiej.
Nalezy odnotowac dzialania podejmowane przez wladze Brazylii w ramach produkcji biopaliw. Brazylia dazy do stworzenia Miedzynarodowego Funduszu Rozpowszechniania Technologii Etanolu w krajach rozwijajacych sie. Inicjatywa zwiazana jest z intencja Brazylii wprowadzenia etanolu na gieldy towarowe i stworzenia tym samym stabilnych warunków dla produkcji trzciny cukrowej w krajach Afryki i Karaibów i zmniejszenia uzaleznienia tych krajów od ropy naftowej. Szczególowe zapisy odnosnie dywersyfikacji zródel znajda sie w Narodowym Planie Energii do 2030 roku.
Brazylia (najwiekszy na swiecie eksporter alkoholu), planuje zrealizowanie do 2012 roku kolejnych inwestycji w tym sektorze o wartosci 9 mld USD. Dotychczas w produkcje biopaliw zainwestowano 7 mld USD (70% tej kwoty w produkcje etanolu i 30% - biodiesela).
Oprócz obecnie funkcjonujacych 248 fabryk, do 2008 roku dzialac bedzie w Brazylii 50 nowych zakladów produkujacych etanol. Dalszych 27 zostanie uruchomionych od 2012 roku. Tempo realizacji tych inwestycji bedzie uzaleznione od wahan cen cukru na rynkach swiatowych. Szacuje sie, ze areal trzciny cukrowej zwiekszy sie z 6 do 9 mln hektarów, a wielkosc produkcji osiagnie 685 mln ton.
Brazylia zamierza zdecydowanie wzmocnic swoja pozycje na swiatowym rynku biodiesela. Do obecnie dzialajacych 10 fabryk wytwarzajacych rocznie 100 mln litrów tego paliwa dolaczy w ciagu najblizszego roku kolejnych 42 zakladów. Docelowo planowane jest funkcjonowanie 90 fabryk biodiesela. Ich produkcja powinna osiagnac 1,5 mld litrów rocznie. Sredni koszt zbudowania fabryki biodiesela wynosi 40 mln USD. Zwiekszenie mocy produkcyjnych jest zwiazane z wprowadzeniem obowiazku dodawania biodiesela od 2008 roku. W 2012 roku jego zawartosc ma wynosic 5%. Obecnie podstawowym surowcem do produkcji biodiesela jest soja. Sytuacja taka utrzyma sie jeszcze co najmniej dwa lata, trwaja bowiem intensywne prace nad produkcja tego biopaliwa z drzewa tropikalnego jatropa (jatropha curcas).

Polityka regionalna

Glównym celem polityki regionalnej w Brazylii jest doprowadzenie do spójnosci spolecznej i terytorialnej federacji poprzez zniwelowanie róznic rozwojowych pomiedzy poszczególnymi czesciami kraju oraz tworzenie bodzców prorozwojowych uwzgledniajacych zróznicowanie spoleczne i ekonomiczne tych regionów. Dzialania w tym zakresie sa koordynowane w ramach Programu Zarzadzania Polityka Rozwoju Regionalnego i Zagospodarowania Przestrzennego Ministerstwa Integracji Narodowej.
Na poglebienie nierównosci w rozwoju regionów Brazylii wplynely procesy globalizacyjne gospodarki swiatowej, a takze brak konkretnych dzialan ze strony wladz kraju, przeciwdzialajacych nadmiernej koncentracji rozwoju w niektórych tylko regionach oraz wspierajacych jednoczesnie procesy rozwojowe w mniej uprzywilejowanych czesciach kraju.
W ramach planu wieloletniego 2004-2007, realizowana jest Narodowa Polityka Rozwoju Regionalnego, która opiera sie na dwóch parametrach opracowanych przez Brazylijski Instytut Geografii i Statystyki na podstawie wieloletnich badan: sredniego dochodu na glowe w gospodarstwach domowych oraz dynamiki PKB w poszczególnych mikroregionach. Typologia subregionalna przeprowadzona wg tych parametrów okreslila obszary o niskich i wysokich dochodach oraz stagnacji lub dynamiki PKB. W zwiazku z brazylijska specyfika, polityka regionalna jest realizowana na pieciu poziomach – krajowym, makroregionalnym, srednioregionalnym, mikroregionalnym i wewnatrzmiejskim

Produkcja przemyslowa

Wg danych Brazylijskiego Instytutu Geografii i Statystyki (IBGE), w pazdzierniku 2006 roku wzrost produkcji przemyslowej w stosunku do X 2005 wyniósl 4,8%. Natomiast skumulowany wzrost produkcji przemyslowej w okresie styczen-pazdziernik 2006 osiagnal poziom 2,9%. Wyniki te ksztaltowaly sie ponizej przewidywanych na ub.r. wartosci. Zdecydowanie najwyzsza dynamike osiagnal przemysl motoryzacyjny, dobre wyniki odnotowano takze w przemysle chemicznym i farmaceutycznym oraz maszyn i urzadzen.
Niepokojacym zjawiskiem, odnotowanym przez brazylijskich specjalistów jest zjawisko znacznych wahan sezonowych oraz koncentracji wzrostu produkcji przemyslowej w sektorach: kopalnictwo mineralów, przetwórstwo ropy naftowej, alkohol, informatyka i urzadzenia elektryczne. Szacuje sie, ze wzrost produkcji przemyslowej w Brazylii w 2006 roku nie przekroczyl 3,0%.
Analiza Instytutu Studiów nad Rozwojem Przemyslowym wskazuje, ze w okresie 12 lat (1995-pazdzienik 2006) tylko w roku 2000 i 2004 odnotowano satysfakcjonujaca dynamike produkcji przemyslowej (6,6% i 8,3%). W ciagu osmiu z 12 analizowanych lat wskaznik ten nie przekroczyl 3,0%.
W latach 2004-2006, w przemysle wytwarzajacym dobra konsumpcyjne, najwieksza dynamike produkcji odnotowano w zakresie sprzetu elektronicznego (+71,7%) i samochodów (+55,5%), nastepnie napojów (+21,6%), farmaceutyków (+20,3%). Spadek produkcji odnotowano w branzy odziezowej (-8,6%) oraz skórzanej i obuwniczej (-4,4%).
Pomimo waloryzacji reala, brazylijski przemysl czesci samochodowych wyeksportowal w 2006 roku 8,8 mld USD. Analogicznie, import czesci wyniesie 6,8 mld USD, a w 2007 roku 7 mld USD (+2,9%).
Ogólem wartosc sprzedazy tego sektora w 2006 roku przekroczyla 28,4 mld USD (29,5 mld w 2007 roku + 3,9%). Wielkosc nowych inwestycji w branzy wzrosla o 3,8% z poziomu 1,3 mld USD do 1,35 mld USD.

Rolnictwo

W 2006 roku weszla w zycie ustawa o rolnictwie rodzinnym z wytycznymi dla zróznicowanej polityki oprocentowania kredytów dla gospodarstw rodzinnych. Zgodnie z obowiazujacymi w Brazylii regulacjami, gospodarstwa te, w zaleznosci od stanu, maja powierzchnie od 15 do 100 hektarów. Pracuje w nich 70% ogólu zatrudnionych w brazylijskim rolnictwie.
Wg danych Krajowej Konfederacji Robotników Rolnictwa, z zapisów ustawy skorzysta okolo 20 mln producentów rodzinnych, prowadzacych 4,2 mln gospodarstw rodzinnych (84% ogólu gospodarstw).
Oficjalne statystyki wskazuja na wazna pozycje gospodarstw rodzinnych w gospodarce Brazylii. Wytwarzaja one 40% calosci wartosci produkcji rolnej tego kraju, co odpowiada 10% PKB.
Gospodarstwa te posiadaja nastepujacy udzial w produkcji towarów rolnych:
84% manioku,
67% fasoli,
58% miesa wieprzowego,
54% mleka,
49% kukurydzy,
40% drobiu i jajek,
32% soi.
W latach 2002-2006 brazylijski sektor rolny odnotowal dobra dynamike wzrostu. Znalazlo to wyraz w wielkosci eksportu produktów rolnych z poziomu 24,8 mld USD w 2002 roku do 49,4 mld USD w 2006 roku (+99%).
Liderem sprzedazy w 2006 roku byla tradycyjnie soja i jej wyroby, których wartosc dostaw wyniosla 9,3 mld USD.
Najwieksza dynamike sprzedazy zagranicznej w okresie 2002-2006 zanotowano w branzy cukrowo-alkoholowej + 243%, nastepnie miesnej + 170% i kawy +143%. Tylko w 2006 roku eksport cukru wzrósl o 54,4% i osiagnal wartosc 6,2 mld USD.
Brazylia jest obecnie najwiekszym na swiecie producentem i eksporterem cukru i alkoholu, a sektor ten staje sie coraz atrakcyjniejszy dla inwestorów. Aktualnie dziala 360 jednostek produkcyjnych o rocznej wielkosci sprzedazy 40 mld reali (ponad 18 mld USD) i zatrudnieniu 1 mln pracowników.
W 2006 roku Brazylia zdobyla równiez pozycje najwiekszego swiatowego dostawcy miesa wolowego (3,1 mld USD) i drobiowego (3,2 mld USD).
Eksport kawy wyniósl w 2006 roku 2,9 mld USD (+14,8% w stosunku do 2005 roku), natomiast kukurydzy 722 mln USD.
Dzieki programowi Zintegrowana Produkcja Owoców doprowadzono do redukcji zuzycia srodków chemicznych na plantacjach i znacznego podniesienia jakosci produkcji, co pozwolilo na zwiekszenie eksportu owoców i orzechów z poziomu 400 mln USD w 2002 roku do 702 mln USD w 2006 roku.

Inwestycje zagraniczne

Naplyw brutto bezposrednich inwestycji zagranicznych do Brazylii w okresie 12 miesiecy od stycznia 2006 do stycznia 2007 wyniósl 33,4 mld USD. Jest to rezultat zblizony do okresu 1998-2001, kiedy podczas prywatyzacji sektora telekomunikacyjnego i bankowego wartosc BIZ osiagala srednia wartosc 34,6 mld rocznie.

Wedlug analityków banku Bradesco, na podkreslenie zasluguje fakt, ze w wiekszosci kapital zagraniczny finansuje inwestycje produkcyjne, co pokazuje rzeczywista atrakcyjnosc brazylijskiej gospodarki. Szczególnie atrakcyjnymi dla zagranicznych inwestorów sa obecnie sektory zwiazane z infrastruktura przemyslowa i komunikacyjna oraz produkcja rolnych i mineralnych produktów gieldowych, a takze sektory zaopatrujace rynek wewnetrzny.

Analizy wskazuja, ze udzial przemyslu w pozyskiwaniu BIZ zwiekszyl sie z 30,2% w 2005 roku do 38,5% w 2006 roku. Sektor uslug z kolei odnotowal spadek z 59,7% na 54,5%. Produkcja rolna i wydobycie surowców mineralnych równiez odnotowaly zmniejszenie BIZ z 10,1% do 7%. Najbardziej spektakularne przyrosty inwestycji zagranicznych odnotowano w sektorze metalurgicznym (7,7% ogólu kapitalu zagranicznego, rok wczesniej 1,4%) oraz sektor energii elektrycznej ( wzrost z 7,3% do 10,5%).

W analizowanym okresie, wartosc wycofanych z Brazylii BIZ wyniosla 13,7 mld USD, co w decydujacej mierze bylo spowodowane, w opinii ekspertów, „oportunizmem kursowym” i wykorzystaniem przez firmy zagraniczne wysokiej waloryzacji waluty brazylijskiej.

W ocenie brazylijskich ekspertów akademickich, obecnosc firm miedzynarodowych w Brazylii jest dla nich kwestia strategiczna w kontekscie rozmiarów gospodarki tego kraju i zachodzacych w niej procesów. Czynniki te decyduja o decyzjach inwestycyjnych mimo wystepowania elementów niekorzystnie wplywajacych na efektywnosc inwestycji (biurokracja, nadmierne obciazenia podatkowe, ograniczenia handlowe). Podkreslaja oni równiez fakt, ze w odróznieniu do Chin, które pozyskaly BIZ w 2006 roku o wartosci 70 mld USD, Brazylia nie posiada juz „dziewiczych” z punktu widzenia zagranicznych inwestorów sektorów gospodarki.

Wskazuje sie na znaczne zróznicowanie atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych sektorów – od produkcji artykulów rolnych, poprzez sektor celulozowo-papierniczy i hutniczy do zaawansowanych technologicznie produktów informatycznych. Istotnym czynnikiem zwiekszajacym atrakcyjnosc Brazylii jest Program Przyspieszenia Wzrostu, który zaklada realizacje gigantycznych programów modernizacji i rozbudowy infrastruktury kraju.

Piec sektorów brazylijskiej infrastruktury: energia, telekomunikacja, porty, gospodarka wodno-sciekowa i koleje otrzymaja w ciagu najblizszych 4 lat inwestycje o wartosci 198 mld reali (90 mld USD), co stanowi ponad 60-procentowy wzrost w stosunku do projektów zrealizowanych w latach 2002-2005.
Najwiecej srodków zostanie skierowanych do sektora energetycznego – 88 mld reali (194 mld USD), o 114% wiecej niz w ciagu ostatnich 4 lat. W ramach tej puli 48 mld reali (22 mld USD) bedzie przeznaczone na zwiekszenie mocy wytwórczych, 11 mld USD na projekty dystrybucji energii, a 7 mld USD na inwestycje w sieci przesylowe.

Eksperci wskazuja jednak na potencjalne przeszkody w realizacji projektów zwiazane z kwestiami regulacyjnymi rynku energii oraz uwarunkowaniami z dziedziny ochrony srodowiska.
Najwiekszy przyrost inwestycji bedzie mial miejsce w projektach gospodarki wodno-sciekowej (133%) z poziomu 7,4 mld USD w latach 2002-2005 do poziomu 17,3 mld USD w latach 2007-2010.
Na niezmienionym poziomie utrzymane beda w omawianym okresie inwestycje w sektorze telekomunikacyjnym (26,7 mld USD).

W transporcie kolejowym zostana zrealizowane projekty o lacznej wartosci 5 mld USD (+43% w stosunku do okresu 2002-2005).

Budownictwo

Rok 2006 dla tego sektora byl wyjatkowo udany w zwiazku ze zmniejszeniem odsetek bankowych, lepszym finansowaniem, przyznaniem ulg fiskalnych (zawieszenie 5 –procentowego podatku CPI od materialów budowlanych) oraz wieksza zamoznoscia spoleczenstwa (wyzsze zatrudnienie, wieksze dochody). Szacuje sie, iz dynamika budownictwa w 2006 roku wyniosla 10 %.
Rzad brazylijski przyjal koncepcje zdynamizowania gospodarki narodowej w oparciu o sektor budownictwa. Jedna z glównych propozycji jest zrealizowanie w ciagu najblizszych 4 lat inwestycji wodno-kanalizacyjnych o wartosci 44 mld reali (20 mld USD) oraz oddanie do uzytku 400 tysiecy mieszkan socjalnych rocznie. W ramach bodzców dla sektora budownictwa, ekipa rzad zamierza przeznaczyc dodatkowo 6 mld reali (2,8 mld USD) na budowe dróg i linii kolejowych ze srodków pochodzacych z podatku akcyzowego na paliwa.
Zwiekszonym inwestycjom w sektorze budownictwa towarzyszyc beda decyzje administracyjne upraszczajace obowiazujace regulacje, w tym prawo podatkowe w zakresie nabywania nieruchomosci. Przewiduje sie stworzenie bezzwrotnego funduszu wspierajacego zakup mieszkan przez najbiedniejsze rodziny.

Sytuacja gospodarcza Brazylii w I polowie 2007 roku

Poczatek drugiej kadencji rzadu Prezydenta Luli rozpoczal sie od mocnego akcentu gospodarczego, czyli od ogloszenia Programu Przyspieszenia Wzrostu (PPW). Jego celem jest zwiekszenie inwestycji publicznych do wartosci odpowiadajacej 0,5 punktu procentowego PKB rocznie.
W ciagu 4 lat (2007-2010) planowane sa inwestycje o lacznej wartosci 503,9 mld reali (229 mld USD), z czego tylko niecale 13,5% bedzie pochodzic z budzetu centralnego. Pozostale srodki beda pochodzic od przedsiebiorstw panstwowych (glównie koncernu paliwowego Petrobras) oraz z sektora prywatnego.
W sektorze energetycznym laczna wartosc inwestycji w ciagu najblizszych 4 lat wyniesie 274,8 mld reali (125 mld USD), z czego 65% przypadnie na rope naftowa i gaz ziemny. W sektorze energii elektrycznej planuje sie realizacje projektów o wartosci 65,9 mld reali (30 mld USD).
Infrastruktura transportowa (drogowa, kolejowa, portowa i lotnicza) otrzyma w latach 2007-2010 inwestycje o calkowitej wartosci 58,28 mld reali (26,5 mld USD), z czego 33 mld reali pochodzic beda z budzetu, 17 mld reali ze srodków Krajowego Banku Rozwoju Gospodarczego i spolecznego (BNDES).

Prezydent zapowiedzial takze zmniejszenie obciazen podatkowych i zasygnalizowal rozpoczecie prac nad zunifikowanym systemem podatkowym na terenie calego kraju oraz nad wprowadzeniem podatku od towarów i uslug (VAT).
Kolejnym celem polityki gospodarczej drugiej kadencji bedzie planowa ekspansja kredytów, która pozwoli na osiagniecie w 2010 roku poziomu 50% PKB, glównie w zakresie finansowania inwestycji, projektów infrastrukturalnych, rolnictwa, mieszkalnictwa i konsumpcji.
Polityka gospodarcza nowego rzadu jest podporzadkowana dystrybucji dochodów.
Do najwazniejszych wyzwan polityki gospodarczej Prezydent Lula zaliczyl:

1. Osiagniecie dynamiki PKB na poziomie 5% rocznie w okresie 2007-2010 przy zachowaniu kontroli nad inflacja.
2. Zrealizowanie inwestycji o wartosci 75 mld reali (34 mld USD) w ciagu najblizszego roku.
3. Wdrozenie zasad partnerstwa publiczno-prywatnego w celu redukcji barier infrastrukturalnych.
4. Przyjecie zaleglych regulacji prawnych, np. Ustawy Gazowej w celu pobudzenia inwestycji prywatnych.
5. Zwiekszenie udzial kredytów w stosunku do PKB z poziomu 33,1% (pazdziernik 2006) do poziomu co najmniej 36%.
6. Stworzenie mechanizmów kontroli wydatków publicznych.
7. Zmniejszenie udzialu dlugu publicznego w stosunku do PKB.
8. Uszczelnienie systemu ubezpieczen spolecznych.
9. Zmniejszenie biurokracji i obciazen podatkowych.
10. Wsparcie legalnego zatrudnienia.

Wladze w Brasilii maja swiadomosc pilnosci przeprowadzenia wielu reform administracyjnych i prawnych, a takze modernizacji i rozwoju infrastruktury przemyslowej i transportowej. Kolejne, publikowane zestawienia konkurencyjnosci wskazuja bowiem, ze Brazylia znajduje sie w nich w tyle nie tylko za swoimi najwiekszymi konkurentami z BRIC (Chinami, Indiami i Rosja), ale równiez za pozostalymi krajami regionu Ameryki Poludniowej (przedostatnie miejsce).
Najwazniejszymi czynnikami, które zadecydowaly o slabych wynikach Brazylii w tych rankingach byly: wysokie koszty kapitalu, stopy procentowe i obciazenia podatkowe.
Wskazano równiez na niekorzystny wplyw utrzymujacej sie nadwartosciowosci reala w stosunku do dolara oraz na niska dynamike PKB oraz niewystarczajace dzialania brazylijskiego rzadu na rzecz poprawy warunków prowadzenia dzialalnosci gospodarczej, zwlaszcza w zakresie obciazen podatkowych (w tej kategorii Brazylia plasuje sie na najnizszym miejscu).

Produkt Krajowy Brutto

Wprowadzenie w Brazylii nowej metodologii obliczania dynamiki PKB pozwolilo na optymistyczna weryfikacje tego wskaznika. W rezultacie tych zmian wzrost PKB w 2006 roku wyniósl 3,7% (uprzednio 2,8%). Obliczenia dokonywane w br. sa juz w calosci realizowane w ramach nowej formuly.
Wedlug szacunków Brazylijskiego Instytutu Geografii i Statystyki (IBGE), na podstawie danych z pierwszego kwartalu br, dynamika PKB Brazylii w 2007 roku wyniesie 4,3%. Na wzrost ten zloza sie nastepujace elementy:
od strony popytowej – wzrost konsumpcji prywatnej o 6% oraz konsumpcji publicznej o 4,0%, przyrost brutto kapitalu trwalego o 7,2%, wzrost eksportu o 5,9% i importu o 19,9%,
od strony podazowej – wzrost uslug o 4,6%, produkcji przemyslowej o 3,0% i produkcji rolnej o 2,1%.
Inwestycje zrealizowane w pierwszym kwartale br. ksztaltowaly sie na poziomie 17,2% PKB.
Eksperci oceniaja, ze trwala tendencja umacniania sie reala w stosunku do dolara wplynela pozytywnie na dynamike PKB poprzez obnizenie kosztów inwestycji z jednej strony i pobudzenie konsumpcji z drugiej strony. Utrzymanie sie jednak zbyt silnego reala w dluzszym okresie, przy zalozeniu, ze swiatowe ceny surowców mineralnych i rolnych nie beda rosnac, moze grozic Brazylii deficytem w handlu zagranicznym, co w konsekwencji moze doprowadzic do zachwiania kursu i bilansu platniczego, a w konsekwencji do zwiekszenia presji inflacyjnej.
Sektor uslug utrzymuje swoja wiodaca role w generowaniu PKB Brazylii (64% PKB w 2006 roku). Dynamika tego sektora jest zwiazana z ekspansja uslug bankowych (+9,2% w okresie I-V 2007) oraz uslug telekomunikacyjnych i informatycznych (+7,2%). Wzrost dzialalnosci handlowej wyniósl w tym okresie 6%, a uslugi na rynku nieruchomosci 4,2%.

Produkcja przemyslowa

Dynamika produkcji przemyslowej w okresie I-V 2007 wyniosla 4,43% w porównaniu do analogicznego okresu roku ubieglego. W decydujacej mierze na ten rezultat zlozyly sie wyniki w 5 sektorach: maszyn i urzadzen, pojazdów samochodowych, metalurgicznym, spozywczym oraz maszyn biurowych i informatyki. Przykladowo, w omawianym okresie dynamika produkcji maszyn i urzadzen wyniosla 16,5%.
Slabsze wyniki, dynamika 3,9%, odnotowal przemysl wytwarzajacy dobra pól-przetworzone i zaopatrzeniowe (wytwarza on 55% ogólu brazylijskiej produkcji przemyslowej). Przyczyna tego zjawiska jest m.in. pogorszenie konkurencyjnosci tej produkcji w wyniku poglebiajacej sie waloryzacji reala.
Szczególowe analizy wskazuja równiez, ze relatywnie najwieksze straty ponosza te sektory brazylijskiego przemyslu, których produkcja jest bardziej pracochlonna i musi dodatkowo konkurowac z produktami importowanymi.

Inflacja

Wedlug danych Ministerstwa Finansów, wskaznik inflacji, mierzonej za okres ostatnich 12 miesiecy, na koniec II kwartalu br. ksztaltowal sie na poziomie 3,5%, natomiast na koniec III kwartalu wyniesie 3,7 %. Na koniec br., wskaznik cen konsumpcyjnych powinien ponownie siegnac 3,5%. Przewidywania inflacyjne na rok przyszly zakladaja wzrost wskaznika cen do poziomu 4,1%.

Budzet i dlug publiczny.

W ciagu pierwszych pieciu miesiecy br. nadwyzka budzetowa ksztaltowala sie na poziomie 6% PKB i wyniosla ponad 60 mld reali (30 mld dolarów). Jest to najlepszy rezultat od 1991 roku. Na wynik ten zlozyla sie poprawa w sciagalnosci podatków oraz wysoka dynamika rozwoju gospodarczego. Zaklada sie, ze w skali roku, nadwyzka budzetowa przekroczy planowany poziom 4,25% PKB. Na koniec maja br. dlug publiczny netto ksztaltowal sie na poziomie 44,7% PKB i wynosil ponad bilion reali (ok. 500 mld dolarów). W tym samym okresie zadluzenie wewnetrzne wynioslo 51,5%.

Bilans platniczy panstwa.

Dodatnie saldo transakcji biezacych bilansu platniczego wynioslo w okresie I-V 2007 roku 3.615 mln USD. Bilans uslug zamknal sie deficytem w wysokosci 707 mln dolarów. Ciekawostka jest fakt, ze Brazylia odnotowala ujemne saldo w bilansie turystycznym, bowiem wydatki zagraniczne na turystyke wyniosly 6,3 mld dolarów, podczas gdy wplywy z tego tytulu osiagnely zaledwie 4,5 mld dolarów.
W ciagu pierwszych pieciu miesiecy br. Bank Centralny Brazylii skupil, w ramach interwencji na rynku walutowym i próby zahamowania waloryzacji reala 47,5 mld USD ( w calym 2006 roku byla to kwota 34,3 mld dolarów). Miedzynarodowe rezerwy walutowe osiagnely w ten sposób 147,5 mld USD.
W maju br. zadluzenie zewnetrzne panstwa wynioslo 184,3 mld USD, w tym zadluzenie dlugoterminowe 145,3 mld. Dlug krótkoterminowy ulegl praktycznie podwojeniu z poziomu 20 mld dolarów w koncu 2006 roku do 38,9 mld na koniec maja br. W ocenie specjalistów nie jest to zjawisko niepokojace, poniewaz w tym samym czasie udalo sie zredukowac zadluzenie srednio- i dlugoterminowe o 2,2 mld dolarów.

Handel zagraniczny.

Wymiana handlowa w okresie styczen-czerwiec 2007, w stosunku do lat poprzednich osiagnela rekordowe wyniki we wszystkich kategoriach. Eksport wyniósl 73,215 mld dolarów (+ 19,9% w stosunku do analogicznego okresu 2006 r.), natomiast import osiagnal wartosc 52,553 mld dolarów (+26,6%). Nadwyzka bilansu handlowego w wysokosci 20,662 mld USD zwiekszyla sie o 5,7% w stosunku do analizowanego okresu roku poprzedniego. Lacznie, obroty handlu zagranicznego Brazylii wyniosly 125,768 mld dolarów (+22,6%).

Eksport.

Wedlug glównych kategorii towarowych w strukturze eksportu odnotowano wysoka dynamike we wszystkich grupach produktów. Wartosc sprzedanych za granice towarów przetworzonych wyniosla 39,173 mld dolarów (+14,5%), towarów nieprzetworzonych – 22,38 mld USD (+31,3%) oraz produktów czesciowo przetworzonych 10,186 mld dolarów (+22,0%).
W analizowanym okresie, wsród towarów przetworzonych najwieksza dynamike eksportu odnotowano w przypadku alkoholu etylowego (+99,1%), mrozonego soku pomaranczowego (+88,3%), polimerowych tworzyw sztucznych (+35,5%), silników i generatorów (+27,5%), cukru (+26,2%), stali walcowanej (+25,2%), samolotów (+17,3%) oraz pomp i sprezarek (+15,3%).
W kategorii produktów mineralnych i rolnych najwiekszy przyrost eksportu osiagnelo mieso drobiowe (+43,7%), nastepnie otreby sojowe (+39,8%), ropa naftowa (+37,6%), mieso wolowe (+33,5%), mieso wieprzowe (+32,4%), kawa w ziarnach (+30,0%) oraz ruda zelaza (+26,0%).
W grupie produktów pól-przetworzonych najwyzsza dynamike eksportu zanotowano w przypadku zeliwa (+38,5%), skór zwierzecych (+29,9%), celulozy (+18,1%) oraz wyrobów stalowych (+16,0%) i aluminium (+13,1%).
W strukturze geograficznej brazylijskiego eksportu, w okresie I-VI 2007 najwieksza dynamike dostaw odnotowano na rynkach Bliskiego Wschodu (+36,3%), Unii Europejskiej (+32,2%), Afryki (+26,6%), Azji (+22,9%, w tym do Chin +34,3%), Mercosur (+21,2%, w tym do Argentyny +18,6%), Europy Wschodniej (+19,3%), ALADI (poza Mercosur +11,8%) i USA (+6,7%).
Najwiekszymi importerami produktów z Brazylii w omawianym okresie byli (mld dolarów):

1. USA – 12,1
2. Argentyna – 6,3
3. Chiny – 4,9
4. Holandia – 3,6
5. Niemcy – 3,3

Import

Wszystkie kategorie produktów osiagnely w analizowanym okresie wysoka dynamike importu. Zakupy towarów konsumpcyjnych wzrosly o 34,3%, surowców i dóbr zaopatrzeniowych o 29,4%, dóbr inwestycyjnych o 24,3% oraz paliw i produktów ropopochodnych o 15,8%.
Najwiekszy wzrost sprzedazy na rynku brazylijskim odnotowaly towary z Europy Wschodniej +174,8%, nastepnie z Mercosur + 34,6% (z Argentyny + 34,4%), USA +27,2%, UE +25,7%, ALADI (bez Mercosur) +25,4%, Azji +22,6%, w tym z Chin +49,1% i Afryki + 20,6%.
Najwiekszymi dostawcami na rynek brazylijski w okresie I-VI 2007 byli (w mld USD):

1. USA – 8,6
2. Chiny – 5,2
3. Argentyna – 4,7
4. Niemcy - 3,0
5. Japonia – 2,1

Zatrudnienie

W okresie I-V 2007 przybylo w Brazylii 913.800 nowych miejsc pracy (+3,1% w stosunku do tego samego okresu roku 2006). W ujeciu sektorowym najwiekszy przyrost zatrudnienia zanotowano w uslugach – 289 tys. pracowników, w przemysle przetwórczym 271 tys. pracowników oraz w rolnictwie 172 tys. pracowników. Najwyzsza dynamike wzrostu zatrudnienia odnotowano w rolnictwie - 11,94%, a nastepnie w budownictwie – 5,85% i przemysle przetwórczym. Najnizsza dynamika zatrudnienia miala miejsce w tym okresie w handlu.

Inwestycje zagraniczne

W ciagu 12 miesiecy (od lipca 2006 do czerwca 2007) wartosc bezposrednich inwestycji zagranicznych, które naplynely do Brazylii wyniosla 28,5 mld dolarów. Do najwiekszych transakcji zalicza sie sprzedaz potentata na rynku napojów i piwa Ambev (6,5 mld USD), zakup przez Arcelor mniejszosciowych udzialów w Hucie Tubarao (CST) za 3 mld dolarów oraz sprzedaz najwazniejszej wywiadowni handlowej w Brazylii – Serasa irlandzkiej firmie Experian za 1,2 mld USD.
W okresie styczen-maj 2007 naplynely do Brazylii inwestycje o wartosci 10, 675 mld dolarów z nastepujacych kierunków:

1. Holandia – 2.446
2. USA – 2.425
3. Niemcy – 1.171
4. Hiszpania – 1.117
5. Kanada – 358

W omawianym okresie 53,9% ogólu BIZ trafilo do sektora uslug, 37% do przemyslu, a 9,1% do rolnictwa i przemyslu wydobywczego.

Polityka energetyczna

Narodowy Plan Energii (NPE), opracowany przez Ministerstwo Górnictwa i Energetyki zaklada, ze w ciagu najblizszych 25 lat w brazylijskim sektorze energetycznym wartosc inwestycji wyniesie lacznie 800 mld dolarów.
Glównymi odbiorcami tych inwestycji beda sektory ropy naftowej i energii elektrycznej (glównie elektrownie wodne), do których zostanie skierowane ponad 80% ogólu srodków ( 49%-ropa naftowa, 35%-energia elektryczna).
Projekty w zakresie gazu ziemnego wyniosa 12% ogólnej sumy inwestycji, 4% srodków bedzie przeznaczone na projekty wytwarzania energii z trzciny cukrowej.
W/w podsektory odpowiadaja 4 filarom energetycznym kraju. Zaklada sie, ze w 2030 roku zabezpieczac one beda 77% krajowego zapotrzebowania na energie. Dla porównania, na poczatku lat 70-tych 78% energii pochodzilo z ropy naftowej i drewna.
NPE zaklada, ze w ciagu 25 lat gaz ziemny i energia z alkoholu produkowanego z trzciny cukrowej stana sie drugim i trzecim co do waznosci zródlem energii w Brazylii. Udzial drewna spadnie z obecnych 13% do 6% w 2030 roku.
Z tych samych powodów ochrony srodowiska, zmniejszeniu ulegnie równiez udzial ropy naftowej – z obecnych 39% do 29%. Udzial energii hydroelektrycznej wzrosnie z kolei z 9 do 16%, a etanolu z 14 do 18%. Nieznacznie wzrosnie udzial wegla ( z 6 do 7%) oraz uranu (z 1 do 3%).
Wedlug zalozen NPE, moce wytwórcze energii elektrycznej zostana zwiekszone z aktualnego poziomu 87 tysiecy do 217 tysiecy megawatów. Zwiazana jest z tym koniecznosc budowy nowych hydroelektrowni, tak, aby osiagnac produkcje na poziomie 156,3 tysiecy megawatów (obecnie 68,8 tysiecy megawatów).
Produkcja alkoholu (etanol) wzrosnie z poziomu 16 mld litrów (2005) do 66,6 mld litrów w 2030. Konsumpcja krajowa zwiekszy sie z obecnych 14 mld litrów do 54,7 mld litrów w 2030 roku, zas eksport tego produktu wzrosnie z 2,5 mld litrów (2005) do 12 mld litrów w 2030 roku.

Brazylia-Unia Europejska

Glównym elementem kontaktów Unii Europejskiej i Brazylii w 2007 roku byl projekt strategicznego partnerstwa. Propozycja umowy politycznej miala równiez zawierac pewne dyspozycje w zakresie ulatwienia i zwiekszenia wymiany handlowej pomiedzy obu partnerami. Dyspozycje te nie beda dotyczyc stawek celnych na produkty pochodzace z Brazylii, moga jednak zredukowac inne ograniczenia, takie jak kontyngenty lub przepisy fitosanitarne.
Brazylia i UE uzgodnily, ze specjalny akcent bedzie polozony na wspólprace w zakresie biopaliw i na zmiany klimatyczne na swiecie.
Brazylijski rzad widzi zblizenie z UE jako naturalny skutek wieloletnich, dobrych stosunków z Europa oraz rosnacej roli Brazylii na arenie miedzynarodowej, zwlaszcza na forum ONZ i WTO.
Propozycja partnerstwa z Brazylia zmienia istotny element polityki unijnej w stosunku do Ameryki Poludniowej, która dawala do tej pory pierwszenstwo negocjacjom gospodarczym pomiedzy oboma ugrupowaniami integracyjnymi.
Eksperci ekonomiczni wskazuja, ze umowa o strategicznym partnerstwie moze przyczynic sie do wdrozenia mechanizmów partnerstwa publiczno-prywatnego i przyciagniecia strumienia unijnych inwestycji, glównie z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Priorytetowymi obszarami wspólpracy z UE beda biopaliwa, globalne ocieplenie, technologie informatyczne i telekomunikacyjne, transport lotniczy i morski oraz udzial Brazylii w europejskim programie Galileo. Partnerstwo przyczyni sie takze do zintensyfikowania kontaktów i wspólpracy na szczeblu naukowym i uniwersyteckim.
Podczas wizyty w Brazylii Karla Flakenberga zapowiedziano wznowienie w drugim pólroczu 2007 rozmów nt. umowy o wolnym handlu UE-Mercosur. Niezaleznie od wyników Rundy Doha, umowa UE z Mercosur o wolnym handlu bedzie miala priorytetowy charakter. Status strategicznego partnera zapewni Brazylii uprzywilejowana pozycje w dialogu UE z Ameryka Poludniowa. Sama zas umowa bedzie pomocna w przyspieszeniu umowy o wolnym handlu miedzy obu blokami.

Brazil - Poland