|

|

Przemysł dóbr inwestycyjnych zajmuje strategiczną pozycję w gospodarce brazylijskiej, przyczyniając sie m.in. do rozpowszechniania nowoczesnych rozwiązań technologicznych w pozostałych sektorach gospodarki.

Produkcja tzw. seryjnych dóbr inwestycyjnych stanowi około 80% ogólnej wartości sprzedaży tego sektora, podczas gdy produkcja dóbr inwestycyjnych na zamówienie stanowi pozostałe 20%.

Obrót dobrami inwestycyjnymi produkowanymi seryjnie jest w Brazylii uzależniony od średnio- i długoterminowego kredytowania dostaw, które realizuje Krajowy Bank Rozwoju Gospodarczego i Społecznego BNDES (Banco Nacional de Desenvolvimento Economico e Social).

Do najważniejszych grup maszyn i urządzeń produkowanych w tym segmencie w Brazylii należą:  

Popyt w segmencie dóbr inwestycyjnych produkowanych na zamówienie zdominowany jest przez sektor publiczny, w tym przede wszystkim przez poszukiwanie i wydobycie ropy naftowej, wytwarzanie i przekaz energii elektrycznej, transport kolejowy, infrastrukturę drogową i portową. Najważniejszymi segmentami produkcji dóbr inwestycyjnych na zamówienie są:  

ABIMAQ - Brazylijskie Zrzeszenie Przemysłu Maszyn i Urządzeń szacuje, że w sektorze działa 4500 przedsiębiorstw, z czego 60% to przedsiębiorstwa małe. Natomiast liczba średnich i dużych firm jest zbliżona i stanowią one po 20% ogółu firm.  

Tabela 2 - Ranking największych przedsiębiorstw produkujących dobra inwestycyjne wg. wpływów operacyjnych brutto w 2004 roku. 

Przedsiębiorstwa produkujące dobra inwestycyjne w Brazylii charakteryzują się niską skalą produkcji w związku ze słabszą pozycją konkurencyjną w stosunku do wyrobów importowanych. Prowadzi to do niewykorzystywania mocy produkcyjnych i podwyższa koszty stałe.

Liberalizacja wymiany handlowej z zagranicą, jaka miała miejsce w Brazylii na początku lat 90-tych oraz wprowadzenie Reala w lipcu 1994 roku spowodowały gwałtowny wzrost importu dóbr inwestycyjnych. Wśród czynników wpływających niekorzystnie na konkurencyjność brazylijskiego sektora maszyn i urządzeń należy wymienić

: - oprocentowanie kredytów finansujących zakup maszyn i urządzeń oferowane na rynkach zagranicznych jest korzystniejsze w stosunku do oprocentowania oferowanego przez BNDES,

- banki prywatne nie są zainteresowane współpracą z BNDES w związku z niskim zwrotem i wysokim ryzykiem tzw. złego kredytu,

- niekonkurencyjność wyrobów brazylijskich zarówno w segmencie maszyn i urządzeń specjalnych na zamówienie w stosunku do dostawców niemieckich i japońskich oraz w segmencie wyrobów produkowanych seryjnie w stosunku do producentów azjatyckich i wschodnioeuropejskich,

- wielkie przedsiębiorstwa międzynarodowe ulokowane w Brazylii importują wyposażenie z zagranicy, mimo, że produkty brazylijskie posiadają niższą cenę i porównywalna jakość

- jest to rezultatem stosowania zwolnień celno-podatkowych jako formy bodŹców proinwestycyjnych, szczególnie jest to widoczne w przemyśle samochodowym, celulozo-papierniczym i chemicznym,

- podtrzymywany nadwartościowy kurs Reala jest czynnikiem niekorzystnym z punktu widzenia eksportu, sprzyjającym równocześnie importowi.

Przedsiębiorstwa międzynarodowe lokujące produkcję maszyn i urządzeń w Brazylii, zgodnie ze strategią dywersyfikacji produkcji w poszczególnych krajach w celu stworzenia jak najefektywniejszego katalogu produktów, wyznaczają swoim zakładom brazylijskim produkcję dóbr inwestycyjnych o mniejszej wartości z przeznaczeniem na rynek regionalny.

Zrzeszenie ABIMAQ ocenia, że 80% importu dóbr inwestycyjnych dokonywane jest przez producentów krajowych, co stanowi 30% ich sprzedaży. Niektóre przedsiębiorstwa stały się w praktyce agentami marek zagranicznych i dostawcami obsługi technicznej dla importowanych produktów.  

Sytuacja w przemyśle dóbr inwestycyjnych w latach 2002-2003 była zdeterminowana przez wysoki wzrost kosztów produkcji (ceny surowców i materiałów zaopatrzeniowych, w tym przede wszystkim stali wzrosły o 41%) przy wzroście cen hurtowych maszyn i urządzeń o 13,2%.

Innymi czynnikami wpływającymi na sytuację tego sektora w omawianym okresie były:
- niski poziom inwestycji własnych sektora,

- wysokie oprocentowanie kredytów,

- spadek dynamiki wzrostu gospodarczego Brazylii w 2003 roku.

Spadek sprzedaży na rynku wewnętrznym w 2003 roku został częściowo skompensowany dobrymi wynikami w eksporcie (wzrost o 33,5% w stosunku do 2002 roku), zwłaszcza maszyn i urządzeń do obróbki drewna.

Osiągnięcie wysokiej dynamiki eksportu było możliwe dzięki wznowieniu dostaw do Argentyny oraz dzięki sprzedaży na rynek chiński. W 2004 roku odnotowano poprawę sytuacji w przemyśle dóbr inwestycyjnych, wyrażający sie wzrostem produkcji o 16,1 % w stosunku do 2003 roku.

Największą dynamikę produkcji odnotowano w sektorze dóbr inwestycyjnych produkowanych seryjnie (+20,2%). WskaŹnik przyrostu brutto kapitału trwałego odzwierciedlający przyrost zdolności produkcyjnych gospodarki, wyniósł 10,9% ( najwyższy poziom od 1997 roku).

W dalszym ciągu stosowane przy finansowaniu zakupów dóbr inwestycyjnych stopy procentowe BNDES (redukcja z poziomu 10,0% do 9,75%) nie stanowiły czynnika wspierającego ekspansję tego sektora. W 2004 roku nastąpiła też poprawa relacji zaspokojenia popytu krajowego przez import (42%) i produkcję własną (58%).

W 2003 roku wskaŹniki te wynosiły odpowiednio 47% i 53%. W 2004 roku utrzymała się również wysoka dynamika eksportu (+38,5%). Głównym odbiorcą brazylijskich maszyn i urządzeń pozostał rynek północnoamerykański (26,52% udziału i 24,4 % wzrostu dostaw).

Kolejnymi rynkami były Argentyna (+77,7% wzrostu dostaw), Niemcy, Meksyk (+59,8 % wzrostu dostaw) oraz Wielka Brytania. Z kolei głównymi dostawcami maszyn i urządzeń do Brazylii były USA (29,6% udziału i wzrost 19,8%), a następnie Niemcy, Włochy, Japonia i Francja.  

Według aktualnie dostępnych danych, obejmujących okres styczeń-sierpień 2005 roku, odnotowano dalszą poprawę sytaucji w sektorze przy wzroście wszystkich wskaŹników ekonomicznych.

Sprzedaż dóbr inwestycyjnych wzrosła w omawianym okresie o 29,5%, w tym ciężkich maszyn i urządzeń o 172,5% oraz maszyn i wyposażenia dla przemysłu tekstylnego o 28,7%. Dynamika produkcji w okresie I-VIII 2005 wyniosła 1,9%, w tym dóbr produkowanych seryjnie o 0,6%, a dóbr inwestycyjnych na zamówienie o 11,0%.

WskaŹnik przyrostu brutto kapitału trwałego wzrósł w Brazylii w pierwszym półroczu 2005 roku o 2,3%.  

Należy podkreślić, że Brazylia osiągnęła w omawianym okresie dodatnie saldo w handlu dobrami inwestycyjnymi w wysokości 24,3 mln USD.

W analizowanym okresie 2005 roku, 62% popytu wewętrznego zostało zaspokojone przez produkcję krajową, a pozostałe 38 % przez import. Relacja ta uległa poprawie w stosunku do roku poprzedniego, kiedy wskaŹniki te wynosiły odpowiednio 55 % i 45 %.

Według aktualnie dostępnych danych brazylijskiego Ministerstwa Rozwoju, Przemysłu i Handlu Zagranicznego, polski eksport towarów z działów 84 i 85 PCN osiągnął wartość 36,2 mln USD w okresie I-XI 2005 roku. Dla porównania, w całym 2004 roku wartość dostaw w ramach tych dwóch działów PCN wyniosła 21,2 mln USD (wzrost o ponad 70%).

W strukturze asortymentowej dominują silniki spalinowe oraz wszelkiego rodzaju osprzęt i podzespoły. Obrabiarki dostarczone do Brazylii w 2005 roku, wg kalkulacji własnych WEH, nie przekroczyły wartości 3 mln USD. Perspektywy dotyczące rozwoju sytuacji przemysłu i rynku dóbr inwestycyjnych w Brazylii w 2006 roku wskazują na znaczne potencjalne możliwości dalszego wzrostu tego sektora gospodarki brazylijskiej.

Zrzeszenie ABIMAQ wskazuje na następujące czynniki mogące podtrzymać korzystne trendy w produkcji i obrocie maszynami i urządzeniami:

- wdrożenie rządowego Programu Modernizacji Krajowego Parku Maszynowego, który ma zapewnić inwestorom bardziej przewidywalne warunki realizacji inwestycji poprzez mechanizm stałego oprocentowania kredytów finansujących zakup dóbr inwestycyjnych. Do lipca 2005 uruchomiono środki w wysokości 993 mln Reali ( 420 mln USD),

- wdrożenie kolejnego rządowego Programu Finansowania Krajowych Dostawców Wyposażenia, Materiałów i Usług Kooperacyjnych, który ma przyczynić się do zwiekszenia udziału dostawców brazylijskich na rynkach inżynierii, robót publicznych oraz instalacji i montażu poprzez częściowe współfinansowanie kapitału obrotowego przy produkcji maszyn i instalacji przemysłowych lub poprzez współfinansowanie inwestycji w formie leasingu,

- stopniowa eliminacja Podatku od Towarów Przemysłowych przy zakupie maszyn i urządzeń do końca 2006 roku (w styczniu 2004 zmniejszono podatek z 5% do 3,5%, a nastepnie w sierpniu tego samego roku z 3,5% do 2%), przy jednoczesnym rozszerzaniu listy produktów objętych eliminacją podatku,

- wzrost zamówień i produkcji dóbr inwestycyjnych w związku z faktem, że 2006 rok jest rokiem wyborczym w Brazylii, - wystąpienie o zastosowanie klauzul ochronnych w stosunku do dostaw z Chin

- w przypadku maszyn wtryskowych do tworzyw sztucznych urządzenia z Chin pokrywają 60% zapotrzebowania wewnętrznego.

Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP z siedzibą w Sao Paulo planuje zorganizowanie stoisk informacyjnych w 2006 roku na następujących imprezach targowo-wystawienniczych:  

W ramach funduszu promocji Ministerstwa Gospodarki można ubiegać się o dofinansowanie udziału w 2006 roku w Międzynarodowych Targach Technologii BRASILTEC, które odbędą się w czerwcu w Sao Paulo oraz w Międzynarodowych Targach Opakowań i Procesów Przemysłowych FISPAL w maju w Sao Paulo.

Wszystkie firmy zainteresowane szczegółowymi informacjami i udziałem w/w imprezach targowych jak również nawiązaniem kontaktów handlowych z partnerami brazylijskimi prosimy o bezpośredni kontakt z naszym Wydziałem: